තෙල් හිඳිනා සෙක්කු ගලේ ඔබ නොදන්න කතන්දරේ

අමුඩයක් හෝ පඩංගු සරම් කොටයක් ඇඳගෙන සෙක්කු පදවන සෙක්කු මාමා කෙනකු අද කිසිදු ගමක දැකගත හැකි යැයි මම නොසිතමි. එක්දහස් අටසිය ගණන්වලත් විසිවැනි සියවසේ මැද භාගය වන තෙක්ද සෙක්කු උපයෝගී කරගෙන තෙල් සිඳින කර්මාන්තය පොල්ගස සරුවට වැඩෙන ලංකාවේ බොහෝ තැන්වල සුලබව දක්නට ලැබුණකි. එහෙත් තෙල් මෝල්වල ආක්‍රමණයත් සමඟම සෙක්කු මාමාත් සෙක්කුවත් අදවන විට සහමුලින්ම ගම්වලින් තුරන් වී ඇත. මහ පොළොව බදාගෙන තැන් තැන්වල ඇති බොහෝ සෙක්කු වන රොදට යටවී ඇත. සෙක්කුව තනි කළුගලින් නිම වී ඇති මහඟු සියුම් කලා නිර්මාණයකි. අඩි 6ක් පමණ උසැති මේ සෙක්කුව පොළොව යටට අඩි 3ක් පමණ සවිවී ඇති අතර මතුපිටට ඇති සෙක්කු වංගෙඩිය අඩි 2 1/2ක් හෝ 3ක් පමණ උසකින් යුක්තය. ඇතැම් සෙක්කුවල එක් ගවයකුද ඇතැම් ඒවායේ ගවයන් දෙදෙනකුද සේවයේ යෙදවී ඇත.

කුරුණෑගල – කේ. ක්‍රිස්ටෝපර්

“අපේ සෙක්කුව කළේ තාත්තා. උදේ හතට විතර ආරම්භ කළහම සවස හය විතර වෙනකම් වැඩ කරනවා. වරු දෙකට ගොන් දෙන්නෙක් යෙදුවා. එක වනේකට පොල් ගෙඩි තිහක් තිස්පහක් විතර අල්ලනවා. කොප්පරා කෑලි හරි පොල් ගාලා හරි දාන්නේ. වංගෙඩිය උඩ වනෙන් තමයි තෙල් එන්නේ. යටි වනේ තමයි පුන්නක්කු එකතු වෙන්නේ. යටි වනේ ගාණට තමයි මෝල් ගහ හදන්නේ. තොප්පිය හදල තියෙන්නේ මෝල් ගහ ගානට. ඒක තමයි කඳට යකඩයකින් සම්බන්ධ කරන්නේ. කඳ අඩි 15ක් විතර දිගයි. සමහරු අවුරුද්දකට ඇතිවෙන්න තෙල් හිඳ ගන්නවා. අවුරුදු කාලෙට වෙසක් කාලෙට තමයි වැඩ වැඩි කාලේ. කාලයක් තෙල් තියාගන්න නිසා ඒවා රත් කරල තමයි පාවිච්චියට ගන්නේ. අද මේ පෙරළිලා තියෙන සෙක්කුව ඉල්ලගෙන එනවා ඇන්ටික් බඩුවලට. ඒත් පුතා ඒක දෙන්න කැමැති නැහැ. මෝල්ගහ, තොප්පිය, ලණුවළල්ල, ලී කඳ, කම්බිකූර, පුන්නක්කු ගලවන පත්ත යකඩය ආදිය සෙක්කුවට සම්බන්ධ දේවල්.”

දිනක් බෙන්තර සිට ගලපාත රජමහා විහාරය දක්වා ඇති බෝධිමළුව පාරේ අපි ගමන් කළෙමු. බෙන්තර ගඟට සමාන්තරව ගමන් කළ අපි සුප්‍රසිද්ධ බෙන්තොට වනවාසී විහාරය වෙත පැමිණියෙමු. ගිරා සන්දේශයේ, තිසර සන්දේශයේ සඳහන් වන ඒ වෙහෙර සැදැහැ සිතින් වැඳ පුදාගෙන ඉදිරියට ගියෙමු. සිමෙන්ති බැම්මකින් වටකර බැඳ ඇති සෙක්කුවක් නිවෙසක් ඉදිරිපිට අලංකාරයට තබා තිබෙනු පෙනිණි. එකල මෙකල මෙන් නොව බෙන්තොට ප්‍රදේශයේ විශාල පොල්වතු පැවැති බවත් ගලපාත රජමහා විහාරයට එවැනි වත්තක් පූජා කර තිබූ බවත් ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ. සෙක්කු කීපයක්ද මෙහිදී දැක ගත හැකි විය. කර ගතිය ඇති පුන්නක්කුවල මිහිරි සුවඳ පිළිබඳවත් ඒවා ඉතා රසවත් බවත් පුන්නක්කු අනුභව කළ අයෙක් අප හා පැවැසීය. බෝධිමළුව, ඇලකඩවත්ත, දෝපෙ, හොරඬුව වැනි ගම්වල සෙක්කු පැවැති බවද දැනගත හැකි විය.

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ සූරීන් අපේ ගම ග්‍රන්ථයේ සෙක්කුව පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් කර ඇත.

උදයවරුවේ වැඩ පටන් ගන්නා සෙක්කුකාරයකු ගල් සෙක්කුවේ ලා හිඳීමට ගන්නා පොල් වඩියේ වැඩ අවසාන වන්නේ සවස් කාලයේය. තෙල් ඉවතට ගෙන ඇඹරීමෙන් පදම් වූ පොල් ටික පුන්නක්කු වූ පසු ඉතිරිව රැඳී ඇති තෙල් මාරුව නැති කිරීමට පන්දම් අල්ලනු ලැබේ. උදයවරුවේ සිට හවස් වන තෙක් ඇඹරීමෙන් හා මැඩීමෙන් වෙහෙසට පත් වූවාක් මෙන් සෙක්කුව වෙහෙස නොඉවසිය හැකිව එසේ හඬ නඟතත් සචේතනික ගවයෝ දෙදෙනා කරබාගෙන තම ස්වාමියාට සේවය කරති. පොල් හිඳින්නාගේ අවසරය ඇතිව සෙක්කු කඳ උඩ වාඩිවී සෙක්කු පදින ළමයි හැම සෙක්කුවකම පාසා දකින්න ලැබෙත්.

ලීලාවතී බැද්දෙවිතාන – ඇලකඩවත්ත

“1960 – 1970 වන තෙක්ම සෙක්කුව වැඩ කළා. අපේ සීයටයි අයිති. ඊට පස්සෙ තාත්තත් වැඩ කළා. පැරැණි සල්ලිකාරයන්ගේ ඉඩම්වලයි සෙක්කු තිබුණේ. පොල් ගේන්නේ දැති නැති හිරමනේ ගාලා. රැල්ලට ගාන්න ඕන. පස්සේ වේළනවා. මිටට ගත්තහම ලිහිල අත ඇරෙන ප්‍රමාණයට වේළන්න ඕනෙ. පොල්ගෙඩි 150ක් – 200ක් ගානවා. ගෑනු මාගල්වල ගාන්නෙ. කල්දේරම්වල දාල තමයි සෙක්කුවට ගේන්නේ. වංගෙඩි කටේ දාලා යකඩ කූරෙන් තද කරනවා. ගොනා දක්කනවා. ගලෙන් තෙල් ටික මිරිකෙනවා. කානුවක් දිගේ එනවා. අවුරුද්දට පෑවිල්ල බලල තමයි පොල් ගාන්නේ. අවුරුද්දට කැවිලි හදන්නේ ඒවයින්. පිරිසුදුව සියල්ල කෙරෙන්න ඕන. නැත්නම් තෙල් මුඩු රහවෙන්න පුළුවන්. හරි විනෝදයි. අපි සෙක්කු පදිනවා. කඳේ නැඟල යනවා. මැරිගෝ රවුම වගේ වැඩිය යනකොට කැරකිල්ල හැදෙනවා. ඉස්කෝලේ ගිහින් එන කෙල්ලො කොල්ලො එනවා සෙක්කු පදින්න.”

සෙක්කු තෙල්වලට අමතරව අත්තෙල් පිළිබඳවද ප්‍රකාශ විය.

“ගෙවල්වල පොල්ගාලා තම්බලා කොට කොටා මිරිකනවා. තුන්වරක් මිරිකලා කිරි ගන්නවා. ළිපේ තියල තෙල් පෑදෙන්න අරිනවා. උතුරන්න නොදී හින්දනවා. තෙල් උඩ මතු වෙනවා. කිරිජ්ජයටම බහිනවා. හැන්දකින් තෙල් ටික ගන්නවා. කිරිජ්ජ වෙනම භාජනයකට ගන්නවා. කිරිජ්ජ ටික හකුරු මුං ඇට හාල් දාලා කැඳ හදනවා. ඒවා කිරිකැඳ. එහෙම හදන තෙල් හරි සුවඳයි. ඒවා අත්තෙල්. අත් තෙල් හරි ගණන්. තෙල් හින්දවන කොට කෙම් ක්‍රම අනුගමනය කරනවා. කපුටො කෑගහන්න. ඉස්සෙල්ලා කිරි ළිපේ තියන්නෙ.”

කැනීෂියස් පලිහවඩන

Check Also

සිව්වැනි දිනය වැස්සට සේදෙයි

තුන්වැනි දින පස්වරුවේ ආරම්භ වූ වර්ෂාව දිගින් දිගටම පැවතීම නිසා කොළඹ පී. සරවනමුත්තු ඕවල් පිටියේදී ...

“නයිට් ක්ලබ්” හිමිකරුගේ ඝාතනයේ පරීක්ෂණ ඇරඹේ

( අතුල බණ්ඩාර ) 2015-10-25 අනුරාධපුර පොලිස් වසමේ මුදිතා මාවතේ පිහිටි රාතී‍්‍ර සමාජ ශාලාවේ හිමිකරුගේ ...